كامل در اخلاص طلب عفو با حالت ذلّت و خاكسارى را ندارد ، بايد مانند كسى كه خود را تسليم مولايش نموده و گردنش را دراز مىكند ، خويشتن را نسبت به جنايتى كه نموده در جايگاه قصاص قرار دهد ، و چونان كسى كه در برابر خداوندگار اعظم بزرگوار تسليم و ذليل است ، با رعايت آداب مناجات با خداوند كه ما پيش از اين توصيف نموديم ، « 1 » او را بخواند . ناگفته نماند كه اگر با اهل غفلت همنشين بودى ، مبادا به جاى اشتغال به مولى و مالك سعادتمندى دنيا و دينت ، به آنان مشغول گردى . كيفيّت محاسبه و مناجات با پروردگار هنگام حساب كشيدن از خود ، بايد نسبت به خداوند آگاه به نهان - جلّ جلاله - و دو فرشته نگاهبان اعمال حضور قلب و عقل داشته باشى ، و همانند حساب كشيدن مولى از برده‌اش و يا كار فرما از كارگرش و يا بسان حساب كشيدن شريك از شريك خود كه بر تمام امور او اطّلاع دارد ، از خود محاسبه نما ، و آگاه و متذكّر باش كه انكار كردن و خود را به غفلت زدن براى تو سودمند نيست ، بلكه خشم و غضب خداوند را در پى دارد ، كه براى او محاسبه مىكنى و كاملا از اعمال تو آگاه است . همچنين با عقل خويش توجّه داشته باش كه اعضا و جوارحت ، به جهت به كار گرفتن آنها در غير آنچه براى آن آفريده شده‌اند ، شكايتهايى به درگاه خداوند متعال دارند ، و همچنين به تمام كسانى كه به اداى حقّ آنها مكلّف بودى و انجام ندادى شكايت مىكنند . پس حال كه اعضا و جوارح با تو از در عدل در آمده‌اند ، تو نيز همراه با آنها به اين صورت از خود و آنها به درگاه خداوند متعال گله كن و همه را از باب فضل بر خدا عرضه بدار و بگو : « خداوندا ، من جهت محاسبه در محضر تو آماده شده‌ام ، ولى نه قدرتى براى حضور در پيشگاهت براى حساب كشى دارم ، و نه جراتى بر آشكار شدن اعمال بدم ، لذا من به ياد حضرت تو هستم ، و به جهت امتثال امر و تعظيم قدرتت بر اين

--> ( 1 ) ر ، ك : فصل ششم و هفتم .